تاریخ ایران

تاریخ علویان در ایران پس از اسلام (سال 828 میلادی)

تاریخ علویان در ایران پس از اسلام

همان طور که از نام این سلسله بر می آید، علویان به پیروان علی، اولین امام شیعیان اطلاق می شود. با خواندن تاریخ علویان متوجه خواهید شد که آن ها گروهی از شیعیان بودند که از رهبر خود، حسن ابن زید، پیروی می کردند. به همین دلیل نام دیگر آن ها زیدیان است. آن ها طرفداران امامان و مخالف با نظام خلافت بودند. به همین دلیل مورد علاقه حاکمان عباسی نبودند.

آن ها در دوران ایران پس از اسلام، به ایرانیان اصرار می کردند تا مکتب آنها را بپذیرند که علیه حاکمان بغداد بود. حتی برخی از افرادی که به باورهای ایران باستان اعتقاد داشتند، مجذوب آن ها شده بودند. این امر خلفای بغداد را نگران کرده بود.

بعد از آن که حسن ابن زید وارد منطقه طبرستان شد، مردم محلی و دیلمیان اتحاد خود را با او اعلام کردند و حمایت مالی خود از او را آغاز کردند. در نتیجه، او توانست کارزار مذهبی خود را با آرامش فکری برپا کند. سپس یک حکومت دینی بنا کرد که کاملاً با حکومت عباسیان تفاوت داشت.

تاریخ علویان در جنوب دریای کاسپین

حسن ابن زید تلاش خود را برای حذف عوامل عباسیان از هر موقعیت و منصبی در منطقه آغاز کرد. از آن جایی که نظام خلیفه آنها را چندان جدی نمی گرفت، موفق شدند تا تعداد و قدرتشان را در طبرستان و رویان در جنوب دریای کاسپین افزایش دهند.

با وجود این، رهبر علویان بعدها توسط طاهریان شکست خورد و به دیلم گریخت. او در آن جا آموزش های خود را ادامه داد و توانست بعد از مدت کوتاهی دوباره طبرستان و گرگان را بگیرد. حتی یعقوب لیث نیز نتوانست این مناطق را از آن ها بگیرد.

علویان جدی گرفته شدند

بعدها زمانی که برادر حسن ابن زید امامت علویان را برعهده گرفت، توجه شیعیان بغداد را به خود جذب کرد. از آن پس بود که عباسیان تهدید آن ها را جدی گرفتند. علویان تصمیم گرفتند تا خراسان را تصرف کنند، اما با شکست مواجه شدند و سامانیان آن ها را تحت حکومت خود درآوردند.

در پی آن، اقوام گیل و دیلم در برابر تاثیر سامانیان برای مدتی مقاومت کردند. در قلب این جنبش ها، احساسات پر اشتیاق ضد خلیفه ای و تمایل به طرفداری از امامت حس می شد.

تاثیر علویان بر جنبش های بعدی

علویان بعدها در یمن قدرت را به دست گرفتند و نقش واسطه میان یمن و مصر را در قرن های بعدی ایفا کردند. در نتیجه دستاوردهای آن ها، مناطق جنوب دریای کاسپین به مرکزی برای شیعیان تبدیل شد که منجر به شکل گیری حکومت آل بویه و جنبش اسماعیلیه در الموت شد.

تلاش های ایرانیان

ایرانیان هرگز از آغاز حکومت طاهریان تا پایان حکومت علویان در طبرستان با بی تفاوتی سکوت نکردند. آنها به هر طریق ممکن مقاومت کردند. آنها عناصر قومی و مذهبی را با هم تلفیق کردند و به شکل گیری فرهنگ و علوم اسلامی در مقیاس قابل توجه و شیوه ای چشمگیر کمک کردند.

تاریخ علویان نشان می دهد که ایرانیان نقش مهمی در پیشرفت زمینه های مطالعات مذهبی داشته اند، مطالعاتی مانند تفسیر قرآن، فلسفه، پزشکی، ریاضیات، ستاره شناسی و …همچنین دستاوردهای فرهنگی ایرانیان در این دوره چشمگیر بوده است. البته، آن ها باید کتاب های خود را به زبان عربی می نوشتند زیرا زبان فاخر آن دوران بود زبانی بود که حاکمان عرب بغداد آن را الزام می کردند.

برای آشنایی بیشتر با سرگذشت کشورمان، توصیه می کنیم خلاصه تاریخ ایران را بخوانید!

رحمان محرابی

رحمان محرابی بنیانگذار و پژوهشگر اصلی وب سایت "دستی بر ایران" است. او با بیش از 20 سال سابقه در زمینه گردشگری و ایرانگردی، دانسته ها و تجربیاتش را در این وب سایت در اختیار علاقمندان می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا