جاذبه های گردشگری

معرفی چشم انداز فرهنگی روستای میمند ثبت یونسکو

چشم انداز فرهنگی روستای تاریخی میمند
نمای کلی از روستای تاریخی میمند

پیش از اینکه آشنایی با چشم انداز فرهنگی روستای میمند را آغاز کنیم، باید با پیشینه آن آشنا شویم. روستای میمند یکی از اولین سکونتگاه های انسانی در ایران و میراث فرهنگی ملموس جهانی می باشد که در فهرست یونسکو ثبت شده است. این مکان، به عنوان یکی از زیباترین روستاهای جهان، ساختار فرهنگی، طبیعی و تاریخی خود را حفظ کرده است.

این روستای 12000 ساله در استان کرمان، در بین شهرهای رفسنجان، شهر بابک، انار و سیرجان واقع شده است. میمند یک روستای صخره ای باستانی است که هنوز هم دارای دژهای کاملا قابل اعتمادی است.

زمانی که با دقت بیشتری به این روستا می نگرید، قلعه خیره کننده، برج و خانه های جذاب پراکنده در جهات مختلف آن می بینید. به همین دلیل است که چشم انداز فرهنگی روستای میمند، به یک جاذبه گردشگری تبدیل شده است.

بناهای تاریخی در چشم انداز فرهنگی روستای میمند

آثار به جا مانده از ساکنان باستانی این روستا عبارت است از:

  • کتیبه ها
  • کنده کاری های 10000 ساله و
  • سفال های 6000 ساله

لازم به ذکر است که چندین کتیبه در این روستا وجود دارد. ضمنا ترجمه بخشی از آنها را در زیر ذکر می کنیم:

“هنگامی که کوه های میمند شکافته می شوند و افسانه هایشان به حقیقت می پیوندد، گنجی آشکار می شود که فقط در دسترسی کسی است که از خورشید می آید.”

“میمند” یا “می مست”؟

به کمک واژه شناسی، متوجه می شویم که میمند متشکل از واژه “می” به معنای “شراب” و “مند” به معنای “مست” است. از آنجا که تاریخ این روستا به دوره پیش از اسلام بر می گردد، گفته می شود که مردان روستا پیش از ساخت آن، در خانه های دست کند در دل صخره ها شراب نگاه می داشتند و پیوسته مست شراب می شده اند. اینگونه بوده است که این حفره ها را در دل صخره ها کنده اند و چنین خانه های خارق العاده ای را ساخته اند. با این همه، عده ای بر این عقیده هستند که این واژه به معنای “سعادت و نیک بختی” است.

چشم انداز فرهنگی روستای میمند در طول تاریخ

زندگی مردم در روستای میمند
زندگی روزمره مردم در روستای میمند

نظرات مختلفی در مورد تاریخ این روستا بیان شده است. بر اساس یافته های باستان شناسی، نقوش و کتیبه های میمند 12000 سال قدمت دارند. بر اساس این اظهارات، کارشناسان برای خود روستا هم، قدمتی در همین حدود تخمین می زنند. برای سفال های کشف شده هم سنی در حدود 2000-3000 سال تخمین زده شده است.

طبق اظهارات برخی از باستان شناسان، تخمین قطعی قدمت روستا، درست به اندازه قدمت سفالینه های این منطقه است. از آنجا که اکتشاف در این منطقه همچنان ادامه دارد، تا زمانی که شواهد تاریخی بیشتری پیدا شود، این تخمین زمانی، معتبر است.

گروه دیگری از متخصصان، این میراث فرهنگی ملموس ایران را، به قرون 7 و 8 پیش از میلاد یعنی همزمان با مادها، نسبت می دهند. همانطور که می دانید، از مادها آثار هنری منحصر به فردی به جا مانده است.

روستای میمند و جایزه ملینا مرکوری

چشم انداز طبیعی روستای تاریخی میمند
طبیعت پیرامون روستای تاریخی میمند

یونان با همکاری یونسکو و ایکوموس، جایزه ملینا مرکوری را به آثاری اختصاص داد که ویژگی های طبیعی، فرهنگی و تاریخی منحصر به فرد خود را حفظ کرده اند. روستای میمند میراث فرهنگی ملموس ایرانی ای است که به عنوان هفتمین اثر فرهنگی، طبیعی و تاریخی، این جایزه را دریافت کرده است. ساکنان این روستا، عادات و آیین های خاص خود را حفظ کرده اند و در زبان و لهجه خود هنوز هم از برخی واژگان ساسانی استفاده می کنند.

در جستجوی همبستگی در کتیبه ها و کنده کاری های میمند

بقایای روستای صخره ای با تاریخ باستانی خود، گواه زمانی است که انسان در بالای کوه ها در جستجوی خدایان بوده است. کوه ها نماد استحکام و پایداری هستند.

بناهایی که توسط نیاکان ما کنده شده اند یادآور این قبیل تلاش های ایرانیان برای جستجوی خدایان، در دوره اعتقاد آنها به آئین بهی یا مهر پرستی (میترائیسم) است.

در این آیین باستانی ایرانی، آنها به عنوان ستون اصلی، به شکست ناپذیری و ابدیت پدیده ها اعتقاد داشتند. بسیار محتمل است که چنین طرز فکرهایی، آنها را به تقدیس این کوه ها سوق داده باشد.

معماری منحصر به فرد روستای میمند

خانه های روستای تاریخی میمند
داخل خانه های روستای تاریخی میمند

از ویژگی های منحصر به فرد معماری این روستا، این حقیقت است که آنها برای ساختن محل اسکان، از سنگ، آجر یا دیگر مصالح ساختمانی استفاده نکرده اند. به عبارت دیگر، ساخت سازه در فضای باز انجام نشده است. برعکس، این کار را با حفاری و کنده کاری انجام داده اند.

می توان اینگونه استدلال کرد که نیازی به استفاده از مصالح ساختمانی حس نکرده اند. در سبک کنده کاری معکوس، آنها طاقچه هایی با ابعاد مختلف برای محل خواب خود، قرار دادن ظروف آشپزخانه و غیره ساخته اند.

از آنجا که اجاق ها برای قرار گرفتن در چنین مکان هایی طراحی شده اند، چوب های سوزان، بر روی سقف و دیوارها، ردهای سیاهی به جا می گذاشتند. این فرایند، نوعی اثر عایق سازی ایجاد می کند که عمر اتاق ها را افزایش می دهد.

اتاق های این خانه های روستایی، متقارن و منظم نیستند. در زبان محلی، مردم، خانه ای با چندین اتاق و یک اصطبل را “کیچه” می نامیدند. در واقع، هر واحد یک کیچه است و بزرگترین کیچه، 90 متر مربع است. در کل، این روستا، 406 کیچه و 2560 اتاق دارد. همچنین، روستای میمند یک حمام عمومی، یک مدرسه، یک مسجد و یک حسینیه دارد که هنوز هم از آنها استفاده می شود.

بازدید از چشم انداز فرهنگی روستای تاریخی میمند

صنایع دستی میمند
فروشگاه صنایع دستی در روستای میمند

تعداد زیادی از ایرانیان و همچنین مسافران بین المللی برای بازدید از این سکونتگاه باستانی بشر و کسب اطلاعات در مورد ویژگی های فرهنگی، به این روستا سفر می کنند. قدم زدن در داخل و اطراف این روستا و نگریستن به چشم اندازهای خیره کننده آن، شما را از دنیای واقعی به دنیایی رویایی می برد. به نظر می رسد که زمان متوقف می شود و در شما در مقابل یک جواهر واقعی و عتیقه، در روی زمین، قرار گرفته اید.

توصیه می کنیم که حتما از این روستا و صنایع دستی آن بازدید کنید و در آن اقامت کنید. این بازمانده تاریخی روزگار باستان، یک میراث فرهنگی ملموس ایرانی است و یک جاذبه گردشگری برجسته برای ایران و جهان محسوب می شود. بنابراین اگر در سفری بین یزد و کرمان هستید، می توانید بازدید از این روستا را هم در برنامه سفر خود بگنجانید.

برای مشاهده دیگر میراث فرهنگی، به میراث فرهنگی ملموس ایرانی در فهرست یونسکو مراجعه کنید!

رحمان محرابی

رحمان محرابی بنیانگذار و پژوهشگر اصلی وب سایت "دستی بر ایران" است. او با بیش از 20 سال سابقه در زمینه گردشگری و ایرانگردی، دانسته ها و تجربیاتش را در این وب سایت در اختیار علاقمندان می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا