گردشگری

آیا عکس گرفتن از دیگران با گردشگری مسئولانه همخوانی دارد؟

عکس گرفتن از خانه و زندگی دیگران
عکس گرفتن از خانه و زندگی دیگران – با اجازه یا بی اجازه؟

اگر چنانچه هنوز مطمئن نیستید که آیا فیلم و عکس گرفتن از دیگران در سفر کار پسندیده هست یا خیر، بد نیست خودتان را جای یکی از افراد بومی مقصد گردشگری تان بگذارید. تصور کنید از خانه خود بیرون می روید تا به فروشگاه سر کوچه بروید، خریدی انجام دهید و سریع به خانه برگردید. ناگهان با چند نفر جوان سرزنده و شاد ولی غریبه شوید که بدون اجازه گرفتن قصد عکاسی از شما را دارند. تا به خود می‌آیید که مانع از این کار آنها شوید، عکس خود را گرفتند و با شادی و هلهله از شما دور می شوند.

این را هم در نظر داشته باشید که اینجا محله شما و مکانی است که در آن زندگی می کنند و هر روز در آن تردد دارید. نظر شما درباره این مسافرانی که مرتبا در محله شما ظاهر می شوند به خواسته ها و دغدغه های شما توجهی ندارند، چیست؟

عکس گرفتن از دیگران از دیدگاه اخلاقی

عکس گرفتن از دیگران در کنار جاده
عکس گرفتن از هندوانه فروش های کنار جاده

به نظر شما از دیدگاه اخلاقی این درست است که از هر کس دلتان خواست عکس بگیرید؟ آیا این صحیح است که از لوازم همراه و خانه و زندگی افراد عکاسی کنید؟ اگر در مسافرت هم نباشید، پیش از انجام این کار بهتر نیست ابتدا به جنبه های اخلاقی آن بیندیشیم؟ این که یک غریبه از شما عکس بگیرد حس خوبی در شما ایجاد نخواهد کرد. اگر این را برای خودتان نمی پسندید، برای دیگران هم نپسندید.

از لحاظ اخلاقی این حریم خصوصی شماست که مورد تعرض دیگران قرار می گیرد. آنها خلوت و آرامش شما را به هم می زنند. آنها خانه و زندگی و متعلقات شما را سوژه عکاسی یا فیلمبرداری خود قرار می‌دهند، بدون آنکه توضیح بدهند علت این کارشان چیست. این اقدامات هیچگونه تطابقی با اصول اخلاقی هیچ‌کس ندارند.

عکس گرفتن از دیگران از دیدگاه گردشگری مسئولانه

یک گردشگر مسئول علاوه بر اصول اخلاقی جنبه های گوناگون سفر مسئولانه برای تحقق گردشگری پایدار را نیز در نظر می گیرد. اگر هدف ما آن است که گردشگری در کشورمان و مقاصد توریستی کشورمان تداوم یابد و جوامع محلی از آن منتفع گردند، باید روابط انسانی خودمان با دیگران را درست مدیریت نماییم.

افراد ساکن در مقاصد گردشگری باید از وجود این صنعت در محل زندگیشان شاد و راضی باشند. باید احترام آنها را حفظ کرد، به خواسته هایشان اهمیت داد و با آنها روابط دوستانه برقرار کرد. نگاه ما به عنوان گردشگران مسئول در مکان هایی که به آنها سفر می کنیم نباید نگاهی از بالا به پایین باشد. این تفکر نباید در ذهن ما حاکم باشد که اجازه داریم هرگونه می‌خواهیم در آنجا رفتار کنیم و فقط شادمانی خودمان را در نظر بگیریم. درست است که پس از مدت کوتاهی به خانه و زندگی خودمان برمی گردیم و خاطرات احتمالاً خوبی را به خودمان به همراه خواهیم برد، لیکن باید حس مشابهی را نیز در مقاصد گردشگری مان ایجاد کرده باشیم.

در سفر از چه چیزهایی عکاسی می کنیم؟

عکس گرفتن از دیگران در عروسی
عکس گرفتن از عروسی مردم ایلام با اجازه خودشان

به طور ناخودآگاه، در حین سفر، دوست داریم خاطرات خود را ثبت کنیم. این کار را معمولا با عکاسی انجام می دهیم، هر چند که این تنها راه یا بهترین راه ثبت خاطرات نیست. سوژه های عکاسی ما اشیاء و افرادی هستند که برای ما تازگی دارند. اگر بیشتر عمرمان را در شهر بزرگی زندگی کرده باشیم، دیدن خانه های کاهگلی، چارپایان بارکش، پیرزن الاغ سوار، … جذابیت خاصی دارند. در آن لحظه باید خودمان را در جایگاه آن افراد یا مالکان آن اشیاء ببینیم.

راهکار قضیه آن است که اقدام نخست ما عکاسی نباشد. گاهی اوقات یک لبخند یا جمله “خسته نباشید” می تواند باب گفتگو با افراد را باز کند. به یاد داشته باشید که گاهی آنها نیز در مورد شما کنجکاوی هایی دارند. اجازه دهید باب گفتگو باز شود. پس از آن حسی که از مخاطب تان می گیرید به شما میگوید که آیا می توان این مکالمه را ادامه داد یا خیر. اگر ادامه یافت و برداشت شما این بود که می توان زمانی را با آن افراد صرف کرد، با همدیگر چای خورد، … برای این کار زمان بگذارید. این از ویژگی های مثبت سبک سفر آرام آرام است که می تواند باعث آموختن بیشتر درباره مردم گردد.

اگر همه چیز به آرامی و به خوبی پیش رفت و یک رابطه انسانی واقعی شکل گرفت، شاید در آن هنگام بتوان برای فیلم یا عکس گرفتن از دیگران درخواست اجازه نمود. آنها نیز معمولا به عکس با همدیگر بیشتر راغب هستند تا عکس تنهایی از خودشان. اگر هم از خانه و متعلقات آنها می خواهید عکاسی کنید، قبلش حتما درباره آنها با ایشان گفتگویی داشته باشید. اگر مورد مشابهی را در جایی دیگر دیده اید یا خودتان دارید، از آنها سخن بگویید. ارزش و زیبایی چیزهایی را که دارند به آنها گوشزد کنید تا بدانند که شما برای آنها و سبک زندگی شان ارزش قائل هستید.

درخواست عکاسی پس از همه این موارد و شاید بیشتر باید صورت بگیرد، اما نه این که آخرین کار شما باشد و بلافاصله پس از آن خداحافظی کنید و به راه خود ادامه دهید. به یاد داشته باشید که بهترین روش آن است که این گفتگوها واقعی باشند. چه بسا که دوستی هایی از این طریق شکل بگیرند که بعدها نیز ادامه یابند.

قانون درباره عکس گرفتن از دیگران چه میگوید؟

قانون عکس گرفتن از دیگران

در پاسخ به این پرسش، باید گفت که  قانونگذار برخی از فیلم‌برداری و عکسبرداری های خاص را جرم محسوب کرده است. پیش از هر نکته دیگری، مطابق قانون، باید اجازه افراد را پیش از عکاسی یا فیلمبرداری از آنها کسب کنید. این که آیا عکاسی علنی یا مخفیانه از افراد جرم است یا خیر و چه استفاده ای از آن عکس ها و فیلم خواهید کرد، یک موضوع است و آنچه قاضی حکم خواهد کرد، یک موضوع دیگر.

تشخیص این جرم و نحوه برخورد با آن در دادگاه بر عهده قاضی است و در صورت قانون شکنی، با مجرم برخورد خواهد شد. طبیعتا هیچ مسافری مایل نیست که کارش به آنجا ختم شود. یک گردشگر مسئول می داند که امکان دارد ایجاد چنین حس تلخی در جامعه میزبان پیامدهای ناگواری برای گردشگری در آن منطقه داشته باشد. به عنوان مثال، ممک است راه را بر روی مسافران بعدی ببندند و دیگر کسی را به محل، روستا یا حتی منطقه خود راه ندهند. به عبارتی دیگر، عطای مسافران را به لقایشان می بخشند و اصلا میل شان را به کسب درآمد از این طریق هم از دست می دهند.

این یعنی یک فاجعه و کسی مایل نیست که با عکس گرفتن از دیگران چنین سرنوشتی را نصیب یک مقصد گردشگری نماید. رفتار توام با احترام و مسئولیت پذیری یکی از اصول اساسی در منشور گردشگری مسئولانه است که همه ما باید نسبت به آن متعهد باشیم.

رفتار شما به هنگام مواجهه با سوژه های ناب عکاسی در مقاصد گردشگری چگونه است؟

اگر تجربه ای در این زمینه دارید یا آن که رفتار خاصی را برای خود یک اصل قرار داده اید، لطفا آن را با بقیه به اشتراک بگذارید تا دیگران هم از آن استفاده نمایند.

رحمان محرابی

رحمان محرابی بنیانگذار و پژوهشگر اصلی وب سایت "دستی بر ایران" است. او با بیش از 20 سال سابقه در زمینه گردشگری و ایرانگردی، دانسته ها و تجربیاتش را در این وب سایت در اختیار علاقمندان می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا