شهرهای ایران

شوشتر

جاذبه های گردشگری شوشتر
بخشی از ایوان بنای “سرای بابا افضل” شوشتر

شهر شوشتر یکی از خواستگاه های تمدن در ایران است. میراث زیادی از این شهر مانند آبشارها و آسیابهای آبی به ثبت رسمی یونسکو رسیده است. بازار سنتی این شهر علاوه بر معماری زیبا محلی برای تجربه ی سوغاتی های این شهر همچون کلوچه، حلوای زردک، ترشیجات و غیره می باشد. همه اینها باعث شده است تا جاذبه های گردشگری شوشتر، هر ساله عده بسیاری را به سمت این شهر جذب نماید.

جغرافیای شوشتر

این شهر باستانی ایران، از شهرهای تاریخی و داری تمدن کهن با گویش محلی خاص آن با نام شوشتری می‌باشد و در استان خوزستان، جنوب غربی ایران است. این شهر در دامنه کوه‌های زاگرس قرار دارد.

این شهر با مساحت ۲۴۳۶ کیلومتر مربع در شمال استان خوزستان از کشور ایران واقع شده است. میانگین ارتفاع شهرستان شوشتر از سطح دریا ۱۵۰ متر و ارتفاع نقطه مرکزی این شهر از سطح دریا ۶۵ متر است.

این شهر دارای زمستان و پاییزی مدیترانه‌ای بوده و زیست‌بوم سرسبز آن از پایان زمستان تا اوایل بهار بسیار دلپذیر است. این شهر با زیست‌بوم زیبای جلگه‌ای-کوهپایه‌ای و کوهستانی خود در سراسر سال و به ویژه در روزهای آغازین فصل بهار برای سفر مناسب است. گرم‌ترین و سردترین ماه‌های سال این شهر به ترتیب تیر و دی می‌باشند. میانگین دمای سالیانه ۲۷٫۲ درجه سانتیگراد می‌باشد. متوسط بارندگی سالیانه در شوشتر ۳۲۲ میلی‌متر محاسبه شده‌است.

فاصله شوشتر تا اهواز ۸۵ کیلومتر و تا تهران ۸۳۱ کیلومتر و تا خلیج فارس ۲۲۲ کیلومتر است. مسیر سفر زمینی از تهران به شوشتر از مسیر قم،‌ اراک، بروجرد، خرم‌آباد و اندیمشک می‌گذرد. سپس از بزرگ‌راه اندیمشک-دزفول به شوشتر می‌رسید.

اگر بخواهید با سفر هوایی راهی این شهر شوید، از آنجایی که شوشتر فرودگاه ندارد،‌ دو گزینه پیش روی شما است. فرودگاه اهواز یا فرودگاه دزفول. با تاکسی‌های فرودگاه می‌توانید به محل تاکسی‌های خطی شوشتر یا ترمینال اتوبوس‌رانی راهی اهی مقصدتان شوید.

انتخاب بعدی قطار تهران به شوشتر است. همچنین مدت سفر با قطار از تهران ۱۶ ساعت است.

مدت سفر هوایی تهران به اهواز یک ساعت و ۱۱ دقیقه و فاصله فرودگاه اهواز تا شوشتر ۹۰ کیلومتر می باشد. مدت سفر هوایی تهران به دزفول ۱ ساعت و ۴ دقیقه و فاصله فرودگاه دزفول تا شوشتر ۶۰ کیلومتر می باشد.

جمعیت و اقتصاد شوشتر

مطابق با سرشماری سال ۱۳۹۵ جمعیت این شهر ۱۳۹ هزار نفر است.

به علت آن که سال ها این شهر به عنوان مرکز حکومت بوده است، این شهر به مجموعه جامعی از مشاغل حکومتی، نظامی، مذهبی، بازرگانی و صنعتی تبدیل شده است. اقتصاد این شهر عمدتا وابسته به صنعت شکر است.

شرکت کشت و صنعت نیشکر کارون شوشتر با بیش از ۱۲هزار نفر کارکنان خود، بزرگ‌ترین کارخانه تولید شکر در ایران و خاورمیانه است که در شمال باختری شهرستان شوشتر قرار دارد.

تاریخ شوشتر

طبق کتب تاریخی ابن مقنع می گوید: «اول شهرهایی که پس از طوفان نوح بنا نهادند، شوش و شوشتر بودند.» برخی مورخان گفته‌اند این شهر را هوشنگ پیشدادی بنا نهاد.

متون تاریخی بسیاری از وجود قلعه سلاسل و نهر دارا یا داریوش شوشتر حکایت می‌کنند که وجود این آبادی را در دوران هخامنشی اثبات می‌کند. از دوران اشکانیان نیز باستان شناسان اشیا و سفالهای بسیاری در محدوده این شهر کشف کرده‌اند. اما شوشتر در زمان ساسانیان از شهرهای مهم ایران بوده و توجه حکومت را بسیار به خود معطوف کرده‌است.

پس از حمله اعراب در اواسط قرن هفتم میلادی، مسلمانان پس از محاصره طولانی موفق به فتح این شهر می‌شوند.

در دوره صفویه شخصی به نام واخشتوخان از طرف دربار به حکمرانی شوشتر گماشته شد. در زمان نادرشاه افشار بعلت شورشی که در این شهر بر علیه حکومت مرکزی صورت گرفت، نادرشاه به شوشتر لشکر کشید و پس از فتح دستور به بازسازی بند میزان داد.

از وقایع مهم دوران قاجار می‌توان به همه گیری بزرگ طاعون در خوزستان و از جمله این شهر در سال 1883 میلادی اشاره کرد که نیمی یا بیش از نیمی از مردم شهر از گزند آن در امان نماندند.

از دیگر موارد مهم، کشف نفت در نزدیکی این شهر در محلی به نام نفتون در سال ۱۹۰۱ میلادی بود. تا قبل از این تاریخ، چشمه‌های طبیعی قیر در این مکان وجود داشت.

در ابتدای دوره پهلوی با احداث راه آهن و مخالفت روحانیت با عبور آن از شوشتر و بی رونق گشتن کشتیرانی در کارون شمالی، شوشتر موقعیت بندری خود را از دست داد و متعاقب رکود اقتصادی در شوشتر، مرکزیت ایالت خوزستان به بندر ناصری (اهواز امروزی) منتقل شد.

در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی، به فرمان محمدرضا شاه پهلوی، شرکت کشت و صنعت کارون، با عنوان بزرگ‌ترین کارخانه تولید قند و شکر خاورمیانه، آغاز به کار کرد.

جاذبه های تاریخی داخل شهر

در اینجا به ذکر فهرستی از جاذبه های تاریخی شوشتر می پردازیم که در داخل این شهر قرار دارند:

سرای افضل

جاذبه های تاریخی شوشتر سرای افضل

سرای افضل در واقع کاروانسرایی متعلق به دوران قاجار بوده و یکی از سالم‌ترین کاروانسراهای تاریخی شوشتر است. مساحت این اثر تاریخی که معماری سنتی و زیبایی هم دارد، ۱۰۰۰ متر مربع است.

بازار سنتی شوشتر

جاذبه های گردشگری شوشتر بازار سنتی

بازار سنتی این شهر، یک بازار سرپوشیده مربوط به دوره قاجار است. بخش اصلی این بازار سرپوشیده و صلیب شکل است. همچنین مغازه‌های خوراکی و ترشیجات ، ماست، قره قروت و کلوچه‌ها و نان‌های محلی در این بازار دیده می شود.

خانه تاریخی – هتل سنتی طبیب شوشتر
این هتل سنتی متعلق به دوره ی قاجاریه است و در سال 1395 به طور کلی بازسازی شد و با امکانات رفاهی در اختیار گردشگران قرار گرفت. این خانه دارای 9 باب اتاق است که حیاط آن را احاطه کرده اند. این خانه در مرکز بافت تاریخی شهرستان و در مجاورت خیابان سپه(سنگفرش) می باشد.

اقامتگاه سنتی افضل شوشتر
اقامتگاه عمارت افضل حدود 200 سال پیش در دوران قاجاریه بنا شده است. این عمارت در سال 1393 مرمت و به عنوان اقامتگاه سنتی آماده پذیرایی از مهمانان گرامی می باشد.

آبشارهای شوشتر ( سیکاها )

سیستم هیدرولیک تاریخی شوشتر
نمای کلی بخشی از سیستم هیدرولیک تاریخی شوشتر

ساخت آبشارهای باستانی (سيکاها) این شهر در دوره هخامنشیان شروع شده و در دوره ساسانیان پایان یافته است. این آبشارها در داخل شهر و نزدیکی میدان 15 خرداد قرار گرفته اند. آبشارهای شوشتر در جهت بهره‌گیری از نیروی آب به‌عنوان محرک آسیاب‌های صنعتی ساخته شده است.

در این مجموعه بزرگ، ساختمان آسیاب‌ها، آبشارها، کانال‌ها و تونل‌های عظیم هدایت آب و سیکا که محلی جهت استراحت و تفریح است. آبشارهای شوشتر ثبت یونسکو می باشند.

خانه امین زاده
این خانه تاریخی در دوران قاجار ساخته شده است. این خانه يكی از بناهای شاخص در بافت قديمی شهر است. خانه تاریخی امین زاده در قسمت”نعمت خانه” و محله كوره شوشتر واقع شده است.

قلعه سلاسل

جاذبه های تاریخی شوشتر قلعه سلاسل

گفته می شود که این قلعه در زمان هخامنشیان ساخته شده است، هرچند که آثار به جا مانده تا به امروز از نوع بناهای ساسانی هستند. این قلعه دارای حیاط، سربازخانه، طویله، حمام، برج، باغچه، و بخش های متعدد دیگری بوده است. آنچه که تا به امروز باقی مانده و قابل بازدید می باشد، چند اتاق در زیرزمین و نیز نهر داریون می باشد.

نهر داریون

نهر داریون

داریون نهری است در شهر شوشتر که از رود شطیط جدا می ‌شود و دوباره به آن ملحق می ‌گردد. این نهر داریوش یا دارا نیز نام دارد و در زمان داریوش هخامنشی حفر شده است. سر دهانه نهر در زیر قلعه سلاسل قرار دارد و توسط میراب‌ها از همین قلعه کنترل می ‌شده است.

چهارطاقی
چهارطاقی بنايی با سقف گنبدی است كه گنبد آن روی چهار پايه بنا شده و چهار طرف آن دارای درگاههای قوسی شكل است. در “مجموعه آسيابها و آبشارها” يك چهارطاقی به عنوان نمازخانه و استراحتگاه آسيابان ها قرار دارد.

خانه مستوفی
مجموعه مستوفی يكی از كاملترين مجموعه های بافت قديم این شهر به شمار مي آيد اين مجموعه شامل پل، منزل، مسجد و حمام است. منزل مستوفی دارای ويژگی های خاص و تزئينات آجر كاری بديع می باشد.

بقعه براء بن مالک
این بقعه در شمال شهر و مقابل ویرانه‌هایی قلعه سلاسل واقع است. این بقعه قدیمی‌ترین مقبره اسلامی در شوشتر و شاید در ایران باشد. روایت شده است که وی از صحابه پیامبر اسلام بوده و هنگام فتح شوشتر کشته شده است.

مسجد جامع شوشتر

جاذبه های گردشگری شوشتر مسجد جامع

این مسجد که یکی از دیدنی ترین مساجد ایران است که در شهر شوشتر قرار دارد و مربوط به دوران صدر اسلام است.

جاذبه های تاریخی خارج از شهر

در اینجا به معرفی برخی از جاذبه های تاریخی شوشتر می پردازیم که در خارج از این شهر قرار دارند:

امامزاده عبدالله شوشتر
امامزاده عبدالله در بالای تپه‌ای در جنوب این شهر قرار دارد و دارای چشم‌انداز بسیار زیبایی است. ساختمان اصلی آن مربوط به دوران سلجوقی می باشد.

پل بند لشکر

جاذبه های تاریخی شوشتر پل لشکر

پل بند لشكر در خارج از دروازه لشكر شوشتر ساخته شده و كنار بقعه امامزاده عبدالله قرار دارد. اين پل نقش حياتی در ارتباط بين شوشتر با آباديهای جنوب آن داشته است. این پل در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

پل شاه علی
پل یا بند شاه علی بر روی نهرداريون در جنوب شوشتر و غرب امام زاده عبدالله واقع شده است. پل شاه علی از بناهای ساسانی است كه بر روی نهر داريون ساخته شده است. این پل در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

پل بند گرگر
پل بند گرگر بر فراز مجموعه آسيابها و آبشارها قرار دارد كه مسير رودخانه گرگر را مسدود نموده است و با بوجود آمدن اختلاف سطح، آب رودخانه به تونلهای سه گانه مجموعه هدايت می کند. این پل در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

پل بند شادروان

پل تاریخی شادروان در شوشتر

پل بند شادروان بر روی شاخه شطیط ساخته شده و یكی از اساسی ترین بخشهای تأسیسات آبی شوشتر محسوب می شود. این پل در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

جاذبه های طبیعی شوشتر

برخی از دیدنی های شوشتر را باید در طبیعت خارج از این شهر جست. از جمله این جاذبه ها، می توان به موارد زیر اشاره کرد:

منطقه حفاظت شده كرایی

جاذبه های طبیعی شوشتر منطقه حفاظت شده کرایی

منطقه حفاظت شده كرایی در 25 كيلومتری جنوب شرق شهرستان شوشتر و 35 كيلومتری جنوب شهرستان مسجدسليمان به مساحت 39353 هكتار واقع شده است. از جمله آثار باستانی منطقه می توان به خرابه های معروف به قلعه گره واقع در ۵ کیلومتری شرق روستای کرایی علیا نام برد. در منطقه حفاظت شده کرایی در مجموع حدود ۶۰ چشمه، آبشخور و بندهای ذخیره آب وجود دارد.

روستای کوه زر
روستای کوه زر در استان خوزستان و در 15 کیلومتری شرق شهرستان شوشتر قرار دارد این روستا از طرف شمال به روستای دشت بزرگ و از جنوب به ماهور ، از شرق به محوطه تاریخی شیوندی و از طرف غرب به تنگ عقیلی و رودخانه کارون محدود است.

تیم تولید محتوا

تیم تولید محتوا در "دستی بر ایران" از یک گروه پژوهشگر، نویسنده، مترجم و ویراستارانی تشکیل شده است که برای شما محتوای اریجینال تولید می کنند. آنها دوره های لازم را گذرانده اند تا بتوانند به گونه ای حرفه ای اطلاعات مورد نیاز "گردشگری آگاهانه" و "گردشگری مسئولانه" را برای شما تهیه نمایند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا