جاذبه های گردشگری

3 سایت جهانی در چشم انداز باستان شناسی ساسانی منطقه فارس

کاخ های ساسانی بیشاپور در کازرون 2
باقیمانده کاخ های ساسانی بیشاپور در کازرون

فارس یکی از زیباترین استان های ایران است که چندین بنای تاریخی و جاذبه گردشگری در خود دارد. این استان، چندین شهر و روستا دارد که در زمان های باستان، شکل متفاوتی داشته اند. چشم انداز باستان شناسی ساسانی منطقه فارس، چند مورد از میراث فرهنگی ملموس ایرانی هستند که در فهرست یونسکو به ثبت رسیده اند.

در طول تاریخ استان فارس، سلسله های قدرتمندی بر ایران مرکزی حکمرانی کرده اند، از جمله: عیلامی ها، اشکانیان، هخامنشیان، ساسانیان و غیره. این حکومت ها، باعث شدند که شیراز به بخش مهمی از تاریخ ایران تبدیل شود. با این حال، ساسانیان و هخامنشیان، حکمرانان اصلی این منطقه بودند. در زمان سلطنت این سلسله ها، بناهای تاریخی بسیاری ساخته شدند که اکنون به عنوان شگفت انگیزترین جاذبه های ایران شناخته می شوند.

چشم انداز باستان شناسی منطقه فارس، پایتخت های 400 ساله

مطالعات باستان شناسان، محققان و مورخان نشان دهنده موقعیت خارق العاده این منطقه، در ایران است. استان فارس، جایگاه های فرهنگی و تاریخی بی بدیلی در ایران دارد. این استان به مدت حدودا 400 سال پایتخت ساسانیان را در خود داشته است. ساسانیان، باشکوه ترین بناها را در این منطقه ساخته اند. آمار جهانی نشان می دهد که بیشترین مکان های تاریخی، برای این منطقه، به ثبت رسیده اند.

امپراتوری ساسانی، یکی از برجسته ترین دوره های تاریخی ایران است. در این دوره، تمدن ایرانیان، به اوج خود رسید. امپراتوری ساسانی، با امپراتوری بیزانس در روم، همزمان بود. بنابراین، به دلیل تعاملات بین این دو تمدن، از آنجا که ریشه معماری و فرهنگ این دوملت به آن دوره برمی گردد، شباهت های زیادی بین این دو امپراتوری وجود دارد.

شهرهای باستانی ساسانیان در منطقه فارس: بیشاپور، فیروزآباد، سروستان

طبق یافته های باستان شناسی در استان فارس، حدود 3000 اثر ارزشمند در این منطقه کشف شده اند که قدمت آنها به زمان شکل گیری چشم انداز باستان شناسی ساسانی، بر می گردد. این یافته ها، نشان دهنده این واقعیت است که حکومتی قدرتمند بر این منطقه حکمرانی می کرده است.

شناخته شده ترین آثار به جا مانده در این منطقه، به شهرهای تاریخی بیشاپور، فیروزآباد و سروستان تعلق دارند. حدود 30 سنگ نگاره تاریخی و همچنین چندین جاده ارتباطی متعلق به دوره ساسانی، در استان فارس امروزی یافت شده اند.

بیشاپور، فیروزآباد و سروستان به همراه داراب و فسا، راه شریانی مشترکی دارند و با جاده هایی که در دوره ساسانیان ساخته شده اند، به هم متصل می شوند. بیشاپور، در 60 کیلومتری شمال غربی فیروزآباد قرار دارد. سروستان، در شمال شرقی فیروزآباد و شرق فسا واقه شده است.

بیشاپور، بازمانده چشم انداز باستان شناسی ساسانی منطقه فارس

دیوار پیرامونی کاخ های ساسانی بیشاپور
دیوار پیرامونی کاخ های ساسانی بیشاپور در منطقه فارسی

بیشاپور، یکی از ازرشمندترین شهرهای تاریخی به جا مانده از دوره ساسانیان است، این شهر، اکنون، در نزدیکی کازرون در استان فارس واقع شده است. شاپور اول، دستور ساختن شهری در منطقه ای خوش آب و هوا را داد. ایرانیان و زندانیان رومی این شهر را با هم ساختند. از آنجا که هنر و معماری رومی بر روی معماری بیشاپور تاثیر داشته است، بیننده می تواند شباهت هایی بین سبک های این دو ملت، مشاهده کند.

برجسته ترین بقایای تاریخی کشف شده در بیشاپور عبارتند از:

  • ایوان موزاییک، معبد آناهیتا، کاخ سلطنتی، تالار تشریفات، گرمابه و کاروانسرا.

سنگ نگاره های تنگ چوگان و دیگر بناهای تاریخی جذاب این شهر، بدون شک، توجه گردشگران بی شماری را به خود جلب می کنند.

غار شاپور، یکی از جاذبه های گردشگری استان فارس است که در مجاورت شهر باستانی بیشاپور واقع شده است. وقتی به غار وارد می شوید، متوجه مجسمه های عظیم داخل آن می شوید. زیبایی این غار، از نظر تاریخی، طبیعی و گردشگری، فرصت خارق العاده ای برای جذب گردشگران بین المللی ایجاد کرده است.

فیروزآباد، نماد شکوه ساسانی در استان فارس

چشم انداز باستان شناسی ساسانی: دیوار بیرونی کاخ اردشیر
دیوار جانبی کاخ اردشیر در فیروزآباد، منطقه فارس

فیروزآباد، اولین پایتخت ساسانیان، جاذبه های فوق العاده ای دارد. این چشم انداز باستان شناسی ساسانی، در 110 کیلومتری جنوب شیراز واقع شده است. کاخ اردشیر بابکان در فیروزآباد، مهم ترین مکان تاریخی این شهر باستانی است.

در نزدیکی شهر باستانی فیروزآباد، بناهای تاریخی شکوهمند بسیاری وجود دارند. از قابل توجه ترین جاذبه های گردشگری فیروزآباد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • قلعه دختر واقع در شش کیلومتری شمال فیروزآباد، شهر باستانی گور، رصدخانه و سنگ نگاره چهار شاهزاده.

سروستان، نماد تاریخ باستانی استان فارس

چشم انداز باستان شناسی ساسانی منطقه فارس
کاخ ساسان (کاخ سروستان) در منطقه فارس

سروستان، یکی از قدیمی ترین شهرهای تاریخی با بناهای کهن چشم گیری در استان فارس است که قدمت آن به دوره ساسانی برمی گردد. شهر باستانی سروستان هم بناهای تاریخی بسیاری دارد. چشمگیرترین آنها عبارتند از:

  • کاخ سروستان (ساسان)، قلعه گبری، قلعه برزو، آرامگاه شیخ یوسف سروستانی و تعداد زیادی کتیبه های تاریخی

کاخ سروستان، یک بنای کهن قابل ملاحظه است که در دوره ساسانیان به عنوان کلبه شکار، برای سرگرمی، شکار و استراحت پادشاهان ساخته شد. این کاخ شامل تعدادی ایوان، یک اتاق و یک تالار مرکزی است. معماری منحصر به فرد کاخ ساسان، نماد به کارگیری هنر باستانی ایرانیان در ساخت گنبد و به کارگیری تکنیک های ظریف است.

اهمیت چشم انداز باستان شناسی ساسانی در منطقه فارس

ساسانیان، در این منطقه، اساس فرهنگ و تمدن ایران باستان را تقویت کردند. آنها بناهای تاریخی شگفت انگیز و فریبنده، فرهنگ و تمدن مدرن، بناهای باشکوه و غیره ای ساختند. کاخ اردشیر بابکان، معبد آناهیتا، شهر باستانی گور، کاخ ساسان و کتیبه های سنگی، بیانگر شکوفایی چشم انداز باستان شناسی ساسانی در منطقه فارس هستند.

علاوه بر بیشاپور، فیروزآباد، سروستان، دیگر شهرهای فارس هم مکان های بسیار با ارزشی برای جذب گردشگران داخلی و بین المللی دارند. برخی از بقایای باستانی این منطقه، به دوره ساسانی تعلق دارند، در حالی که آثار دیگر متعلق به دوره های باستانی دیگر هستند. در زیر، برخی از این جاذبه ها را بیان می کنیم:

  • قلعه ایزدخواست در آباده
  • بُراق گرگه و قدمگاه سده در نزدیکی روستای سده در اقلید
  • آتشکده کاریان در لارستان و معبد جماسب در جهرم
  • کاخ کیومرث و آتشکده آذرجو در داراب
  • تیزاب گرگه و بستانک گرگه در سپیدان
  • قلعه ضحاک فسا
  • مجسمه و غار شاپور و سنگ نگاره شاه بهرام دوم در کازرون
  • قلعه اژدهاپیکر در لارستان
  • تخت جمشید، نقش رستم و نقش رجب در مرودشت
  • سنگ نگاره سراب بهرام و
  • میل اژدها در نورآباد ممسنی

اگرچه اماکن تاریخی شهرهای مختلف استان فارس، کاملا ارزشمند هستند اما متاسفانه هنوز شناخت و شهرت جهانی پیدا نکرده اند. در حقیقت، تنها برخی از آنها به عنوان میراث فرهنگی به ثبت رسیده اند. یکی از اهداف اصلی صنعت گردشگری، آشنا کردن گردشگران خارجی با بناهای تاریخی این منطقه است.

امروزه، تعداد کمی از کشورها هستند که به کسب جایگاهی بالا از لحاظ فرهنگ، تاریخ و تمدن برای کشورشان، اهمیت ندهند. بنابراین، معرفی بهتر جاذبه های گردشگری ایران، همچون چشم انداز باستان شناسی ساسانی در منطقه فارس (بیشاپور، فیروزآباد و سروستان) ضروری است.

پرسش‌های متداول درباره چشم انداز باستان شناسی ساسانی

اگر پاسخ پرسش‌های خود را در سوال‌های زیر پیدا نکردید، در بخش دیدگاه‌های همین پست از ما بپرسید، ما حتما به سوال‌های شما پاسخ خواهیم داد.

منظور از محور ساسانی چیست؟

محور ساسانی به مجموعه آثار باستان‌شناسی موجود در استان فارس گفته می‌شود که در سه منطقه باستانی فیروزآباد، بیشابور و سروستان واقع شده‌اند. ۸ اثر شاخص معماری، دو شهر تاریخی، ۸ نقش برجسته، یک قلعه و دو کاخ در فهرست جهانی با نام محور ساسانی به ثبت رسیده اند.

آثار باستانی فیروزآباد فارس که در یونسکو ثبت شده‌اند، کدامند؟

در شهرستان فیروزآباد استان فارس 5 اثر تاریخی به ثبت جهانی رسیده‌اند که شامل این مکان‌ها هستند: قلعه دختر، نقش برجسته تاج‌گذاری و پل مهرنرسه، نقش برجسته پیروزی، کاخ اردشیر بابکان و شهرگور.

چرا غار شاپور از اهمیت زیادی برخوردار است؟

از جمله دلایل اهمیت و تمایز این غار که در محور ساسانی قرار دارد، با سایر غارها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
• وجود تندیس شاپور یکم در ورودی این غار به همراه سایر سنگ نگاره‌ها
• وجود آب انبار و جویبار جاری شده از این آب انبار در غار شاپور

آیا پیکر شاپور اول در غار شاپور دفن شده است؟

روایت‌هایی از دفن پیکر شاپور اول در این غار وجود دارد، اما هیچوقت به اثبات نرسیده است. طبق برخی افسانه‌ها که بین مردم محلی روایت می‌شود، شاپور اول در یک نبرد شکست خورد، به این غار پناه آورد و از آن زمان ناپدید شد و پیکر او هرگز پیدا نشد.

شهر باستانی گور به چه دلیل قابل اهمیت است؟

این شهر ضمن اینکه یک شهر باستانی و مهم از دوره ساسانیان و بخشی از چشم انداز باستان شناسی ساسانی است، طراحی دایره‌ای شکل نیز دارد. به همین دلیل، این شهر را نخستین شهر دایره‌ای شکل ایران نامیده‌اند.

چرا برخی کاخ اردشیر بابکان را آتشکده می‌دانند؟

این بنای تاریخی که در قرن سوم میلادی ساخته شده است، از دید برخی باستان شناسان شباهتی به کاخ ندارد. با توجه به این‌که در آن دوره دین زرتشت پیروان بسیاری داشت، احتمالا از این بنا به عنوان محلی برای برگزاری مراسم آیینی این دین استفاده می‌شده است.

رحمان محرابی

رحمان محرابی بنیانگذار و پژوهشگر اصلی وب سایت "دستی بر ایران" است. او با بیش از 20 سال سابقه در زمینه گردشگری و ایرانگردی، دانسته ها و تجربیاتش را در این وب سایت در اختیار علاقمندان می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا