جاذبه های گردشگری

در شیراز به دیدار آرامگاه حافظ، شاعر فارسی زبان، بروید

آرامگاه حافظ شیرازی

اگر به شیراز سفر می کنید، حتما از آرامگاه حافظ هم دیدن کنید. حافظ، شاعر ایرانی قرن چهاردهم میلادی است که تولد، زندگی و وفاتش در شیراز بود. در آن زمان، ایران تحت حکومت ایلخانیان بود. شیراز به طرز شگفت انگیزی از ویرانی ها و کشتارهای انجام شده توسط مهاجمان مغول، در امان ماند. با این حال، زندگی برای روشنفکرانی که می خواستند نظرات خود را بیان کنند و از سیستم حکومتی انتقاد کنند، دشوار و نامساعد بود. همین امر باعث شد که حافظ در کار خود از زبان تمثیلی استفاده کند، این ویژگی ای بود که به اشعار زیبای وی اضافه شد.

پدر حافظ، بازرگان ثروتمندی بود اما پس از درگذشتش، حافظ و مادرش در فقر به سر می بردند. بنابراین، او مجبور بود که سخت کار کند و زمان خود را به کار در نانوایی بگذراند. با این حال، در یادگیری ادبیات پیشرفت کرد و خیلی زود، مهارتش در سرودن اشعار فارسی را به اثبات رساند. بسیاری مجذوب اشعار او شدند و از آن زمان، به عنوان استاد غزلیات فارسی محسوب می شود و هیچ کس دیگری قادر به خلق چنین آثار ادبی ای نبوده است.

علی رغم تمام محدودیت های شدید، زمانی که هیچ کس نمی توانست از دستورات مقامات سرپیچی کند، حافظ از تدبیر و درایت خود استفاده کرد و بدون اینکه قربانی اقدامات جسورانه خود شود، ایده-ها و افکار خود را به زبان شعر با عموم مردم به اشتراک گذاشت. در زبان فارسی، به این خصوصیت، «رندی» می گویند. او در آثار خود، به چندین مفهوم زندگی بشر اشاره کرده است اما مفهومی که همیشه در آثار او وجود داشته، عشق است.

شهرت حافظ از مرزهای ایران گذشت و پیروانی در هند پیدا کرد. بعدها، گوته شاعر آلمانی هم در آثار خود، از او الهام گرفت. زمانی که حافظ در گذشت، او را در قبرستان شیراز به خاک سپردند. مکانی که امروز به عنوان آرامگاه حافظ می شناسیم، در آن زمان گورستان شهر بود. به همین دلیل است که امروزه هم گورهای بسیاری در آن منطقه وجود دارند و در همسایگی مقبره حافظ، مقبره های خانوادگی-ای هم به چشم می خورند.

معماری آرامگاه حافظ

معماری آرامگاه حافظیه

در زمان حکومت کریم خان زند، برای ادای احترام به حافظ، در محل دفن وی، بنایی آرامگاهی ساخته شده که متشکل از هشت ستون و سقفی از مس بود. سقف آرامگاه حافظ با موزائیک کاری هایی تزئین شده است که با رنگ هایی نشاط بخش، می درخشد.

این سازه در باغی واقع شده است که در یک طرف مقبره های خانوادگی و در طرف دیگر آن، دیواری است که با تعدادی طاق نما تزئین شده است. سازمان مسئول نگهداری از این باغ، گل های بسیاری در آن کاشته است و همیشه به خوبی از آنها مراقبت می کند.

در زمان رضا شاه، موسس سلسله پهلوی، آخرین حکومت شاهنشاهی ایران که از سال 1925 میلادی آغاز شد، طراحی مجددی برای آرامگاه انجام شد. آندره گدار، معمار فرانسوی، وظیفه طراحی و توسعه مجدد آن باغ را به منظور زیباتر ساختنش به عهده گرفت. از آنجا که هر روزه، بازدید کنندگان بسیاری از داخل و خارج ایران به بازدید این آرامگاه می روند، باید مساحت بیشتری در اختیار بازدیدکنندگان قرار می گرفت. بنابراین، به منظور فراهم کردن فضای بیشتر برای مردم، باغ های مجاور از طریق درهای جدید به آن متصل شده اند.

دفتر بنیاد علاقمندان حافظ نیز در محوطه آرامگاه حافظ قرار دارد. این بنیاد در ساختمان زیبایی در سمت غربی مقبره اصلی واقع شده است. این بنیاد به همراه دفتر آرامگاه، به منظور معرفی هر چه بیشتر این شاعر مشهور ایرانی و هنرهای سنتی مرتبط با شعر به عموم مردم، نمایشگاه هایی برگزار می کنند، اطلاعاتی ارائه می کنند و غیره.

ایرانیان، چگونه از مقبره حافظ بازدید می کنند

آیین احترام و فاتحه بر سر مقبره حافظ

برای ایرانیان، بازدید از مقبره حافظ، مانند رفتن به مقبره یکی از بستگان است. البته که احساسات آنها بیش از اینکه با رنج و شکایت همراه باشد، همراه با احترام است. برخی برای شستن سنگ مزار، گلاب به همراه می آورند و برخی گل روی مزار می گذارند. سپس با چند انگشت، سنگ قبر را لمس می کنند و برای طلب آمرزش روح وی، جزئی از قرآن را تلاوت می کنند. برخی از حافظ درخواست می کنند که از طریق اشعارش با آنها صحبت کند و در مورد اوضاع زندگی شان با آنها سخن بگوید یا از طریق اشعارش نصیحت خردمندانه ای به آنها ارائه کند.

مفاهیم و موضوعات ذکر شده در دیوان حافظ (مجموعه آثار وی)، در پیوند عمیق با امور زندگی هستند و به قدری جذابیت دارند که می توان به راحتی با آنها ارتباط برقرار کرد. این ویژگی به اندازه ای قوی است که گویی شاعر در این زمان زندگی می کند و برای پر مایه ساختن زندگی های ما، به زبان دوستانه، توصیه های خردمندانه ای به ما می کند. به همین دلیل است که بسیاری از مردم به آرامگاه حافظ می روند، به او عشق می ورزند و اشعارش را در زندگی روزمره خود می خوانند.

رحمان محرابی

رحمان محرابی بنیانگذار و پژوهشگر اصلی وب سایت "دستی بر ایران" است. او با بیش از 20 سال سابقه در زمینه گردشگری و ایرانگردی، دانسته ها و تجربیاتش را در این وب سایت در اختیار علاقمندان می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا