جاذبه های گردشگری

با معماری شگفت انگیز پل خواجو اصفهان آشنا شویم

جاذبه های گردشگری اصفهان: پل خواجو اصفهان

شهر اصفهان به واسطه آثار ارزشمندی که طی دوره های مختلف در آن ساخته شده اند، شهرت یافته است. از جمله آثار تاریخی زیبای اصفهان، می توان به پل های تاریخی آن اشاره کرد. پل های اصفهان علاوه بر اینکه دو نقطه غیر قابل تردد را به همدیگر متصل می کنند، از زیبایی بی نظیری نیز برخوردارند. یکی از این پل های زیبا، پل خواجو اصفهان است.

پل خواجو در شرق سی و سه پل قرار گرفته است. این پل دارای استحکام، تقارن و سبک معماری بی نظیر است. پل خواجو اصفهان در دوره صفوی به عنوان زیباترین پل شناخته شد.

تاریخچه، کارکرد و نام های دیگر پل خواجو اصفهان

پله های پل خواجو
پله های پل خواجو در سمت شرقی آن

از بین تمامی پل های ساخته شده بر روی رودهای شهر اصفهان، پل خواجو از همه معروف تر است. این پل روی زاینده رود بنا شده است و ۱۸۰۰ متر تا سی و سه پل فاصله دارد. پل خواجو بر روی بقایای پلی موسوم به پل حسن بیگ که از دوره تیموری بر جای مانده بود، ساخته شد.

قدمت پل به دوره صفوی و شاه عباس دوم بر می گردد. شاه عباس دوم در سال ۱۶۵۰ میلادی پل خواجو را بر روی زاینده رود بنا کرد. این پل با هدف متصل کردن محله خواجو اصفهان و دروازه حسن آباد با تخت فولاد و جاده شیراز، ساخته شد.

علاوه بر اینکه پل خواجو نقش اتصالی بین محله های یاد شده را بازی می کند، از آن به عنوان سد نیز استفاده می شد. البته کارکرد پل خواجو مثل تمامی سدها نیست. استفاده از آن به عنوان سد با هدف ایجاد دریاچه ای کوچک برای تفریحاتی از قبیل قایق سواری بود.

در میانه پل، ساختمان شاه نشین قرار گرفته است. این ساختمان محل تفریح شاه عباس و خانواده او بود. شاه نشین به بیگربیکی شهرت دارد و روی تاق های آن نقاشی های زیبایی نصب شده اند.

در بخش جنوبی پل، کتیبه ای دیده می شود. این کتیبه نشان می دهد که پل خواجو در تاریخ ۱۸۷۳ مرمت شده است که به دوره ناصرالدین شاه قاجار برمی گردد.

پل خواجو اصفهان با نام های بابا رکن الدین، پل گبرها، حسن آباد و پل شاهی نیز شناخته می شوند. دلیل این نام گذاری ها در زیر شرح داده می شود.

  • بابا رکن الدین: پل خواجو به دلیل وجود بقعه بابا رکن الدین در تخت فولاد به این نام شناخته می شود.
  • پل گبرها: به دلیل رفت و آمد گبرها از پل به این نام خوانده می شد. واژه گبر پیشتر به تمامی غیرمسلمانان اطلاق می شد، اما امروزه به معنی “بزرگ” است.
  • پل حسن آباد: از آنجایی که نام قدیم محله خواجو حسن آباد بود، این پل به نام پل حسن آباد نیز شناخته می شود.
  • پل شاهی: به دلیل بنا شدن پل به دست شاه، به پل شاهی شهرت یافت.

خصوصیات پل خواجو اصفهان

تاق های زیر پل خواجو اصفهان
ردیف تاق های زیر پل خواجوی اصفهان

پل خواجو طولی در حدود ۱۳۳ متر و عرض۱۲ متر دارد. همچنین این پل دارای معبری به عرض ۷ متر برای عبور عابر پیاده نیز است.

قسمت بالایی پایه ها پل به شکل نوک تیز ساخته شده اند و به عنوان آب شکن عمل می کنند. شکل نوک تیز پایه ها فشار آب رودخانه را به حداقل می رسانند. همچنین، قسمت پایینی پایه های پل، به عنوان مانعی برای کم کردن انرژی آب به هنگام وقوع سیل عمل می کنند. این پایه ها آب را به سمت کانال ها هدایت می کنند. با این عمل، سفره های آب های زیر زمینی نیز پر می شوند.

گذرگاه پل خواجو دارای تاق های آهنگ و گنبدهای عرقچین هستند. تاق های قدیمی پل ها در ایران معمولا برای ایجاد پایداری پل و افزایش استحکام آن برای تحمل بار ایجاد می شوند.

در دو طرف پل خواجو اصفهان، دو شیر سنگی قرار گرفته اند. این شیرها نمادی از سپاهیان بختیاری هستند که در دوره صفوی محافظان شهر بودند. بر روی بدن شیرهای سنگی، نماد ورزش های باستانی حجاری شده اند. به هنگام غروب آفتاب، چشمان شیرهای سنگی چنان می درخشند که گویی لامپ هایی در سر این مجسمه کار گذاشته اند. در نزدیکی یکی از شیرهای سنگی بر روی یک تخته سنگ، قبله نمایی مشاهده می شود.

دهانه پل خواجو اصفهان
یکی از دهانه های پل خواجو

این پل دارای ۲۴ دهانه است که به صورت مکعب تراش خورده هستند. این مکعب ها با دقت بسیار زیادی ایجاد شده اند. بخش میانی پل با سدهای چوبی مسدود شده اند.

همچنین، در اثر تداخل دهانه های پل، از زاویه ای خاص می توان یک فضای خالی را به شکل شمع مشاهده کرد. این شمع مایل به دهانه های پایینی است و در زاویه ۳۰ درجه از سمت شرقی و خارجی دهنه پل قرار دارد.

سقف پل خواجو اصفهان به شکل منحنی یا چشمه ای ساخته شده است. این سقف چشمه ای، لبه ای به سمت بیرون دارد. دیواره های پل خواجو نیز با تخته سنگ بنا شده اند. روی این تخته سنگ ها علائمی دیده می شوند. به نظر می رسد این علائم به مثابه امضای سازندگان پل باشند.

قسمت بیرونی دیواره های پل خواجو با کاشی کاری های هفت رنگ و طلا کاری تزیین شده اند. غرفه های طرفین و بالایی پل با کاشی های الوان پوشانده شده اند.

بازدید از این جاذبه را از دست ندهید

سفر به شهر اصفهان با تصور قدم زدن روی پل های زیبای این شهر، بسیار رویایی به نظر می رسد. اگر در قالب تورهای ایرانگردی یا به صورت شخصی به این شهر سفر کردید، حتما از پل خواجو اصفهان آن دیدن کنید. بازدید از این پل شما را به دوره صفوی می برد و با هنر معماران این دوره آشنا خواهد کرد.

دستی بر ایران” توصیه می کند که پیش از سفر به این شهر، حتما جاذبه های گردشگری اصفهان را مطالعه بفرمایید. این شهر زیبا آثار تاریخی بسیاری دارد که می تواند روزهای متمادی شما را به اعجاب وادارد.

تیم تولید محتوا

تیم تولید محتوا در "دستی بر ایران" از یک گروه پژوهشگر، نویسنده، مترجم و ویراستارانی تشکیل شده است که برای شما محتوای اریجینال تولید می کنند. آنها دوره های لازم را گذرانده اند تا بتوانند به گونه ای حرفه ای اطلاعات مورد نیاز "گردشگری آگاهانه" و "گردشگری مسئولانه" را برای شما تهیه نمایند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا