موزه های ایران

مجموعه سعدآباد تهران با 10 کاخ موزه

نمایی از مجموعه کاخ سعدآباد متعلق به دوره پهلوی

مجموعه سعدآباد، با مساحتی بیش از 110 هکتار، در شمال تهران، غرب گلاب دره و شرق منطقه ولنجک، در دامنه کوه های البرز واقع شده است. این مجموعه، در ابتدا سکونتگاه تابستانی پادشاهان قاجار بود. در دوره پهلوی پس از بسط و الحاقات سکونتگاه های دیگر، به سکونتگاه تابستانی رضا شاه تبدیل شد.

این کاخ ها در موقعیت های مختلف و تقریبا در همسایگی بقایای عمارت های قدیمی قد برافراشته اند. برخی از عمارت های پیش از دوره پهلوی، با نمای آجری رنگ و رو رفته، هنوز در بین کاخ ویلاها و عمارت های زمان پهلوی، در آن محدوده زیبا هستند. کلیه این آثار در بین درختان سرو کهنسال، صنوبرهای زیبا و سایر درختان قرار دارند.

با گذر زمان، تعداد این ساختمان ها در مجموعه سعدآباد به 18 رسید که هر یک از آنها با تکنیک و سبک معماری متفاوتی ساخته شده بودند. بعد از انقلاب سال 1357 در ایران، کاخ ها به موزه تبدیل شدند. در این موزه ها، بهترین آثار هنری هنرمندان ایرانی و غیر ایرانی را برای جمع کثیری از بازدیدکنندگان به نمایش گذاشته شده اند.

موزه های موجود در مجموعه سعدآباد

نمایی از ورودی کاخ سبز در مجموعه سعدآباد
نمایی از ورودی کاخ سبز

امروزه، ده موزه با عناوین زیر، در معرض دید عموم قرار گرفته اند:

  1. کاخ سبز: این اولین کاخی است که در زمان حکومت سلسله پهلوی، به دستور رضا شاه ساخته شد. این بنا را به دلیل رنگ نمای خارجی آن، کاخ سبز نامیدند. این کاخ، موزه بسیار جذابی از هنرهای ایرانی همچون آیینه کاری، فرش، تذهیب و گچ بری است. این بنا، کاخ شخصی محمدرضا بوده است، جایی که برخی از جلسات خصوصی پیش از انقلاب اسلامی در آن برگزار می شد.
  2. کاخ ملت: در دو طبقه این کاخ، اتاق های بزرگ و کوچکی وجود دارند که محل اقامت و دفتر کار رضا شاه پهلوی و پسرش بوده اند. اتاق ها به عنوان اتاق نشیمن، اتاق انتظار، سالن پذیرایی، سالن غذاخوری و اتاق خواب استفاده می شدند. آثار هنری ای همچون مجسمه ها و ظروف چینی، در ویترین ها نگهداری می شوند. مبلمان، لوسترها و نقاشی ها ساخت اروپا هستند. چهار نقاشی دیواری بزرگ با موضوع اسطوره های ایرانی هم در این کاخ نگهداری می شوند.
  3. موزه ملت: این موزه در داخل کاخ ملت قرار دارد و حاوی مجموعه ای متشکل از آثار هنری خریداری شده از کشورهای دیگر می باشد. در ضمن، اشیای آن تمدن های ایران پیش از اسلام، هند، آفریقا، شرق دور، اسکیموها و مایاها را به نمایش می گذارند. به هنگام بازدید از مجموعه سعدآباد، می توانید آثار هنری هنرمندان معاصر ایرانی و غیر ایرانی را نیز در اینجا ببینید.
  4. موزه هنرهای زیبا: بخش عمده ای از نقاشی های این مجموعه، نقاشی های رنگ روغن متعلق به دوره های صفویه، افشاریه، زندیه و قاجار هستند که توسط فرح، آخرین همسر محمدرضا پهلوی، از یک کلکسیونر انگلیسی به نام هارولد امر، جمع آوری شده اند. نقاشی ها در سه طبقه مرتب شده اند:
  • طبقه اول، نقاشی قهوه خانه ای توسط هنرمندان معاصر ایرانی،
  • طبقه دوم، نقاشی های ایرانی دوره های تاریخی مختلفی فوق الذکر، و
  • طبقه سوم، آثار اروپایی که توسط فرح خریداری شده یا به وی هدیه شده اند.
  1. موزه استاد بهزاد: این موزه، به مینیاتورهای نقاشی شده توسط استاد حسین بهزاد (1968-1895) اختصاص داده شده است. حسین بهزاد کسی بود که در هنر نقاشی ایرانی، انقلابی به پا کرد. او با مطالعه هنر اروپایی و الهام گرفتن از کمال الدین بهزاد و رضا عباسی، سبک جدیدی از مینیاتور روی کاغذ، مقوا یا بوم فیبری را معرفی کرد. این سبک، کاملا ایرانی است، هرچند که با شیوه های معاصر و تغییرات هنر در دانشکده های هنر جهانی همگام بوده است.
  2. موزه استاد آبکار: مینیاتورهای موجود در این موزه، اثر هنرمند قرن بیستم میلادی به نام کلارا آبکار است که سبک خاصی در نقاشی داشت. منبع الهام وی، ادبیات و عرفان غنی ایران بود. آثار او، بازدیدکنندگان را به دنیایی از معنویت و توازنی شعرگونه یا موسیقیایی می برد که بسیار چشم نواز است.
  3. موزه میرعماد: موضوع اصلی این موزه، برجسته ترین هنر ایرانی پس از اسلام، به نام خوشنویسی است. تعداد زیادی نوشته با سبک های خوشنویسی متفاوت، روی کاغذ و کاغذ پوستی، متعلق به قرن های 10 تا 19 میلادی وجود دارند. خود میرعماد، معروف ترین خوشنویس قرن هجدهم میلادی، با آثارش، معرفی و شناخته شد. در برخی موارد، برخی هنرهای مرتبط با خوشنویسی مانند: تذهیب، نقاشی و غیره هم به نمایش درآمده اند.
  4. موزه مردم شناسی: سبک زندگی و آداب و رسوم ایرانیان در طول تاریخ، از دیدگاه فرهنگی، به نمایش درآمده است. در یک محوطه وسیع دو طبقه ایاین موزه در مجموعه سعدآباد، اشیا مختلفی همچون ابزارآلات آبیاری، کشاورزی، باغبانی، ماهیگیری و شکار همچنین اسناد کشاورزی، لباس ها، وسائل روشنایی و صنایع دستی در معرض نمایش هستند.
  5. موزه آب: این موزه، مکانی برای به نمایش گذاشتن تکنیک ها و ابزار سنتی و باستانی تامین و توزیع آب است. سازه های بومی مختلف مرتبط با آب، مانند آب انبارها و یخچال های سنتی در این موزه معرفی می شوند. تصویر یا ماکت برخی سدهای آب باستانی و دستورات سلطنتی صادر شده در این زمینه هم، در معرض نمایش گذاشته شده اند.
  6. موزه نظامی: اشیا موجود در این موزه، در دو طبقه در مقابل دید بازدیدکنندگان قرار گرفته است. لباس های نظامی از دوره هخامنشیان تا زمان معاصر، در این موزه به نمایش درآمده اند. سلاح های این موزه شامل برخی اسلحه های ساده و ابتدایی زمان های باستان تا دوره اسلحه گرم، است. بخشی از تاریخ جنگ تحمیلی عراق علیه ایران (1988-1980) هم در معرض دید بازدیدکنندگان است.
  7. موزه برادران امیدوار: این موزه که ابتدا به صورت یک گالری راه اندازی شد، در یک ساختمان قاجاری با تزئینات همان دوره افتتاح شده است و به روی عموم باز می باشد. عیسی و عبدالله امیدوار دو برادری هستند که به دلیل علاقه به جهانگردی، طی 10 سال و با هزینه اولیه ناچیزی راهی سفر شدند و در این مدت 90 کشور دنیا را دیدند. این موزه اشیایی از پنج قاره جهان به همراه عکس، فیلم، صنایع دستی نقاط مختلف و تعداد زیادی مقالات و تحقیقات علمی دارد که در معرض دید عموم قرار گرفته اند.
نمای کاخ ملت سعد آباد
نمای ورودی کاخ ملت

بازدید از مجموعه سعدآباد را فراموش نکنید

در نقاط مختلف این باغ مفرح، جاذبه های مختلفی پیدا می کنید که گشت شما در داخل این مجموعه سعدآباد را لذتبخش تر می کنند.

مجسمه آرش کمانگیر
مجسمه آرش کمانگیر در مقابل ورودی کاخ ملت

این مجموعه یکی از دیدنی های خاص شهر تهران است که بازدید از آن می تواند بسیار لذتبخش باشد. آشنایی با بخشی از تاریخ ایران در این موزه ها و دیدار از چند کاخ در مجموعه سعدآباد گامی موثر برای آشنایی با جنبه های تاریخی، فرهنگی و هنری ایران محسوب می شود.

چه به صورت شخصی به این مجموعه سر می زنید و چه در قالب تورهای ایرانگردی، توصیه می کنیم این مجموعه را از دست ندهید.

رحمان محرابی

رحمان محرابی بنیانگذار و پژوهشگر اصلی وب سایت "دستی بر ایران" است. او با بیش از 20 سال سابقه در زمینه گردشگری و ایرانگردی، دانسته ها و تجربیاتش را در این وب سایت در اختیار علاقمندان می گذارد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا