جاذبه های گردشگری

سرگذشت آرامگاه نادرشاه افشار در مشهد

آرامگاه نادرشاه افشار در باغ نادری مشهد

مشهد یکی از شهرهای قدیمی ایران است که رویدادهای تاریخی بسیاری را به خود دیده است. این شهر در پایان دوره صفوی و پس از حمله افغان ها به پایتخت آن زمان، اصفهان، شاهد تحولت سیاسی شگرفی بود. نادرقلی که فرمانده سپاه ایران بود و متجاوزان را عقب راند، سلسله حکومتی افشاریان را بنا نهاد و مشهد را به پایتختی خود برگزید. آرامگاه نادرشاه افشار که در این شهر قرار دارد، امروز از جمله آثار تاریخی شاخص مشهد می باشد.

آرامگاه نادرشاه در مجموعه باغ موزه نادری و در قسمت مرکزی این مجموعه، واقع شده است. یکی از معماران برجسته ایرانی به نام هوشنگ سیهون طراحی مجموعه باغ موزه نادری را در سال ۱۳۴۲ خورشیدی انجام داد. این مجموعه از دو موزه تشکیل یافته است که هردو موزه، برای نمایش و معرفی اسلحه های قدیمی ایجاد شده اند. یکی از موزه ها برای نمایش اسلحه های مربوط به دوره های مختلف و دیگری مربوط به اسلحه های مخصوص دوره نادرشاه افشار استفاده می شود.

تاریخچه بنای آرامگاه نادرشاه افشار

نادرشاه افشار در قرن هجدهم میلادی به طور رسمی پادشاه ایران شد. او برای اولین بار در تاریخ، مشهد را به پایتختی انتخاب کرد. نادرشاه بلافاصله بعد از رسیدن به پادشاهی، به منظور حفظ اقتدار ایران که مورد تهاجم افغان های مورد حمایت هند قرار گرفته بود، به هند حمله کرد. حمله به هند غنایم جنگی بسیاری نصیب نادرشاه کرد.

مجسمه در موزه آرامگاه نادرشاه افشار
مجسمه نادرشاه در موزه آرامگاه وی

او بعد از بازگشت از سفر پرغنیمت خود، تصمیم گرفت آرامگاهی برای خود بنا کند. به این منظور، دستور داد تا سنگ های مرمر سیاه و سنگینی را از آذربایجان به خراسان بیاورند. او همچنین دو آرامگاه دیگر در مکان های مختلف برای خود بنا کرد.

نادرشاه پس از مرگ خود در هیچ کدام از آرامگاه های ساخته شده، مدفون نشد. جسد بدون سر او موقتا در آرامگاه واقع در مشهد مدفون شد. سپس، آغا محمد خان جسد او را به تهران منتقل کرد.

در اواخر دوره قاجار و سال ۱۲۹۶ خورشیدی، قوام السلطنه آرامگاه جدیدی در شهر مشهد برای نادرشاه بنا کرد. سپس، استخوان های وی را از تهران به محل آرامگاه جدید منتقل نمود. این بنا تا مدت ها پا برجا بود.

در زمان پهلوی و فواصل بین سال های ۱۳۳۶ تا ۱۳۴۲ خورشیدی، انجمن آثار ملی ایران تصمیم گرفت آرامگاهی در شان نادرشاه بنا کند. بنابراین، تصمیم گرفتند آرامگاه ساخته شده توسط قوام السلطنه را تخریب و به جای آن آرامگاه دیگری بنا کنند.

هم اکنون آرامگاه نادرشاه افشار در ضلع شمال غربی چهارراه شهدا، در باغی به مساحت ۱۴۴۰۰ متر مربع قرار دارد. این مقبره در سال ۱۳۵۴ خورشیدی در ردیف آثار ملی ایران قرار گرفت.

خصوصیات آرامگاه کنونی نادرشاه و مصالح مورد استفاده آن

معماری آرامگاه نادرشاه

این آرامگاه دارای سکویی با دوازده پله، محل مقبره و پوششی شبیه خیمه بر روی آن است. این خیمه کاملا شبیه چادر عشایری است که نادرشاه در آن زاده شده و به قتل رسیده است.

علاوه بر آن، سکوی مرتفع دیگری در مجاورت قبر وجود دارد. در بالای این سکو مجسمه سوار بر اسب نادرشاه افشار به همراه سه تن دیگر دیده می شوند.

در نزدیکی آرامگاه، غرفه ای برای فروش کتاب وجود دارد. همچنین، دو تالار در دو جهت آرامگاه به عنوان موزه ایجاد شده اند. همه موارد گفته شده در داخل باغی بزرگ قرار گرفته اند.

موزه های آرامگاه نادرشاه افشار، با تلاش انجمن آثار ملی ایران و با حضور محمد رضا پهلوی، افتتاح شد. امروزه این موزه با نظارت سازمان میراث فرهنگی اداره می شود. این آرامگاه در سال ۱۳۸۶ خورشیدی، مورد بازسازی قرار گرفت.

در تالار دو موزه یاد شده اشیاء مختلفی نگهداری می شوند. یکی از موزه ها محل نگهداری اشیایی مانند سلاح ها، لباس های رزمی نظامیان دوره نادرشاه، تابلوهای نقاشی، صحنه های جنگ و… است. همچنین، در این موزه دو شمشیر نادرشاه نیز در معرض نمایش گذاشته شده اند.

بر روی یکی از این شمشیرها کلمه “السلطان نادر” حک شده است. بر روی شمشیر دوم که در روز تاجگذاری نادرشاه افشار از طرف مردم ایران به او هدیه شد، شعری نوشته شده است.

موزه دوم آرامگاه نادرشاه افشار در گذشته محل نگهداری سلاح های مربوط به دوره های مختلف حکومت ایران بود. امروزه این موزه به محلی برای نگهداری و نمایش اطلاعات تاریخی و تصاویری از نادرشاه افشار مبدل شده است.

داخل موزه نادری

برای ساخت مقبره، از مصالحی مانند سنگ های سخت گرانیت استفاده شده است. در ساخت آرامگاه سعی بر این بود که بنایی که ایجاد می شود، مشابه بنای ساخته شده توسط خود نادرشاه باشد. بنابراین، برای ساخت برخی از قسمت های آرامگاه از قطعات سنگ بسیاری بزرگی استفاده شد.

در ساخت دیوارهای داخلی آرامگاه نادرشاه افشار از سنگ مرمر اخرایی رنگ مراغه استفاده شد. این سنگ ها نمادی هستند تا نشان دهند که نادرشاه در چادر به قتل رسیده است.

بازدید از این آرامگاه را در برنامه سفرتان بگنجانید

مشهد شهری است که در طی تاریخ شاهد فراز و نشیب های فراوان بوده است. باید توجه داشت که این شهر علاوه بر آرامگاه امام هشتم، آرامگاه های مذهبی و تاریخی دیگری هم دارد. آرامگاه نادرشاه افشار از جمله جاذبه های گردشگری مشهد می باشد که به یاد یک سردار ایرانی بنا شده است که شاید بدون او امروز ایرانی وجود نداشت.

خواه با تورهای داخلی، خواه با اتوبوس های زیارتی یا حتی به صورت شخصی به مشهد سفر کنید، “دستی بر ایران” شما را به بازدید از این اثر تاریخی دعوت می کند. جا دارد به خاطر داشته باشیم که خاکی که به نام ایران زیر پای ماست، به واسطه جانفشانی شخصیت های وطن دوست ایرانی حفظ شده است.

تیم تولید محتوا

تیم تولید محتوا در "دستی بر ایران" از یک گروه پژوهشگر، نویسنده، مترجم و ویراستارانی تشکیل شده است که برای شما محتوای اریجینال تولید می کنند. آنها دوره های لازم را گذرانده اند تا بتوانند به گونه ای حرفه ای اطلاعات مورد نیاز "گردشگری آگاهانه" و "گردشگری مسئولانه" را برای شما تهیه نمایند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا